Archive for Nieuws

Op de rit

De afgelopen twee maanden waren zonder meer spannend. De voortdurende weigering van het vorige college om de raad een begroting ter beoordeling en besluitvorming voor te leggen, was voor de fractie van KIJK!!! onaanvaardbaar. De koppeling van de besluitvorming aan een snelle herindeling met Maastricht was daarbij olie op het vuur. In de raad leefde breed het gevoel dat hij voor het blok werd gezet. De afloop is bekend: het college van BRUG-M, KIJK!!!, CDA en het Origineel stapte onder dreiging van een motie van wantrouwen op.

Daarmee kwam een zware verantwoordelijkheid bij de raad te liggen. KIJK!!! nam daarop het initiatief om CDA, Lokaal DNA en Focus uit te nodigen om die verantwoordelijkheid op te pakken. Aan de basis daarvan lag de motie die zij gezamenlijk hadden voorbereid. KIJK!!! wilde niet ingaan op een uitnodiging van BRUG-M raadsbreed samen te werken, omdat daaraan de voorwaarde werd gesteld de snelle fusie met Maastricht vorm te geven.

Om de lopende samenwerking tussen CDA, Lokaal DNA en Focus niet bij voorbaat met de aanwezigheid van BRUG-M – almaar gericht op de snelle fusie met Maastricht – te frustreren, kozen de vier partijen ervoor niet meteen de samenwerking met BRUG-M en het Origineel aan te gaan. Onder andere om daarvoor wel op termijn de deur open te laten, werd gekozen voor het samenstellen van een nieuw college met alleen wethouders van buiten de gemeente. Het moest een signaal zijn dat niet voor een gesloten coalitie werd gekozen.

Minstens zo belangrijk – ook om bestuurskracht te tonen – was het om tijdig een sluitende begroting bij de provincie in te dienen. Financiële specialisten van de samenwerkende fracties en met betrekking tot gemeentelijke financiën hebben daarop een lijst van suggesties samengesteld. Na gesprekken met het kleine college – alleen de burgemeester –, de ambtelijke organisatie en de wethouders in spé, is op basis van een aantal uitgangspunten nu een sluitende begroting gereed. We mogen daarvoor met name ook de ambtelijke organisatie zeer danken.

Voor ons waren belangrijke uitgangspunten:

  • Het is noodzakelijk keuzes te maken, ook in het sociale domein
  • Die keuzes zullen voorzieningen t.b.v. het sociale weefsel ontzien
  • Wat betreft het sociaal domein richten we ons op de koers van Maastricht
  • Er komt bij voorkeur geen additionele verhoging van de ozb
  • We zoeken additionele inkomsten in de sfeer van de gemeentelijke belastingen
  • We formeren een compact college: burgemeester en twee wethouders

De begroting die er nu ligt doet recht aan deze uitgangspunten. Daarmee hebben we voorkomen dat de gemeenschappen in de kernen hard geraakt worden en ontzien we de burgers die ook afhankelijk zijn van maatschappelijke voorzieningen. We gaan ervanuit dat de raad deze begroting omarmt en dat ook de provincie zich erin kan vinden. 

We realiseren ons dat nog altijd geldt: Niets doen is geen optie. Vandaar dat de komende maanden ook hard gewerkt zal worden aan een kwalitatieve impuls voor de ambtelijke organisatie en een verkenning van de opties die de gemeente Meerssen nog heeft. Denk aan zelfstandig blijven, zelfstandigheid als regiegemeente, fusie met (een of meer) andere gemeente(n) (richting stad, richting Heuvelland?), opsplitsing en fusie met verschillende andere gemeenten? Belangrijk is ook hoe het Rijk na de verkiezingen van maart 2021 om wil gaan met kleine gemeenten. Worden die verder gekort of is er oog voor hun voortbestaan?

Vanaf nu streven we er weer naar voor besluiten in de raad – samen met andere fracties – een breed draagvlak te creëren. Het was nodig in de achterliggende maanden stevige standpunten in te nemen en – (enigszins) on-KIJK!!!s – onverzettelijk te zijn. We vonden en vinden dat nodig gezien de belangen die er op het spel stonden en staan: een raad die aan het roer staat, een college dat met name volgend is, de zelfstandigheid die we tussen soep en aardappelen dreigden te moeten opgeven, de achterstand die burgers hadden in het hele proces, de negatieve benadering van de mogelijkheden van de gemeente Meerssen, het onnodige somberen over de financiële situatie. We zijn hopelijk op weg naar rustig vaarwater. Zelfbewuster en met meer optimisme. We staan weer op de rit.

KIJK!!!, CDA, Lokaal DNA en FOCUS aan de slag met de begroting 2021

De fracties van KIJK!!!, CDA, Lokaal DNA en Focus hebben zaterdagmiddag bij elkaar gezeten om te kijken of er een sluitende meerjarenbegroting kan worden aangeleverd. Partijen zien een reëel perspectief voor een sluitende begroting. De komende dagen zullen de verschillende voorstellen worden doorgerekend. De partijen gaan alles op alles zetten om voor 15 november een sluitende begroting bij de provincie aan te leveren.
De fracties van KIJK!!!, CDA, Lokaal DNA en FOCUS willen ook onderzoeken hoe ze verder kunnen samenwerken tot aan maart 2022. Partijen zijn er van overtuigd dat rust op korte termijn geboden is en dat er samen gewerkt moet worden aan het toekomstperspectief van Meerssen.

De kijk van KIJK!!!

De discussie over de kadernota, vooruitlopend op de meerjarenbegroting 2021-2024, verkeert in een impasse. College en Raad staan tegenover elkaar terwijl ze samen op zouden moeten komen voor wat goed is voor de burgers van de gemeente Meerssen. Wat zeker niet goed is: dat ze tegenover elkaar staan. En wat ook niet goed is: dat het College een discussie in de Raad niet de ruimte geeft. Hoe je zaken ook wendt of keert: de Raad is het hoogste orgaan in de gemeente.  

Het College van Burgemeester & Wethouders heeft in de kadernota de Raad de keuze voorgelegd tussen insteken op  herindeling met de gemeente Maastricht of zelfstandig blijven en bezuinigen in combinatie met lastenverzwaring. Daarbij is het College ervan overtuigd dat herindeling nu en met de grootst mogelijk spoed de meest aangewezen optie is. Burgemeester en wethouders zijn er echter tot nu toe niet in geslaagd de meerderheid van de Raad ervan te overtuigen dat dat inderdaad de beste optie is. Het College blijft opteren voor herindeling, ook nadat de Raad in meerderheid heeft besloten eerst het traject regiegemeente (zelfstandigheid) te willen onderzoeken en van het College een voorstel voor een sluitende begroting tegemoet te zien. Om vervolgens het debat te voeren.

Wat KIJK!!! betreft gaat de discussie nog altijd allereerst over de vraag hoe de gemeente aan een sluitende begroting komt. Daarom hebben we afgelopen week ook schriftelijke vragen (nieuw venster) gesteld over de financiële situatie. Herindeling is een onderwerp dat kan samenhangen met de vraag hoe de begroting sluitend te krijgen, maar is niet alleen een kwestie van schaalgrootte en centen. En mag dat ook niet zijn. De discussie over herindeling of fusie moet zijn gebaseerd op de vraag welke agenda de gemeente heeft en over hoe ze die het best kan realiseren. Totdat de kadernota verscheen was dat voor – een weliswaar nipte – meerderheid van de Raad: zelfstandig blijven en een (ambtelijke) relatie aangaan met de gemeente Maastricht. Over de manier waarop die vorm krijgt en welke structuur de organisatie van de gemeente Meerssen vervolgens krijgt, heeft de Raad van de gemeente Meerssen nog geen besluit genomen.

KIJK!!! begrijpt dat de druk op bestuur en organisatie van de gemeente Meerssen groot is. De conclusie van de onderzoeken van Berenschot is: Niets doen is geen optie. Maar KIJK!!!! is ook van mening dat over het opgeven van zelfstandigheid geen overhaast besluit genomen mag worden. KIJK!!! is niet principieel tegen herindeling. Die optie noemen wij ook in ons verkiezingsprogramma. We schreven daar: Herindeling, fusie, samenwerking e.d. zijn geen doel op zich, zijn ondergeschikt aan zaken als bestuurskracht, operationele slagvaardigheid en kwaliteit dienstverlening aan en participatie door de burgers. Maar, zoals gezegd: wij willen die discussie voeren op basis van een agenda, op basis van inhoud, op basis van kwaliteit. Wat heeft een mogelijke fusiepartner ons te bieden als het gaat om sociaal beleid, leefbaarheid, duurzaamheid, bestuurlijke stabiliteit? Daar is in de afgelopen maanden geen woord over gewisseld. Waar is de inhoudelijke onderbouwing van het College voor de keuze voor fuseren met Maastricht? Welke garantie is er dat er na fusie met de gemeente Maastricht niet kapot bezuinigd wordt? Blijft de kwaliteit die we nu hebben en die we ons graag nog beter zouden wensen dan op peil?  

KIJK!!! staat altijd open voor verandering. We kunnen stevig aandringen maar ook loslaten, ook zelfstandigheid, als dat beter is voor de inwoners van de gemeente Meerssen. We zijn ook op dit onderwerp bereid om onbevangen en zonder vooroordeel het debat in te gaan. Om met de collega-raadsleden, inwoners en andere stakeholders een inhoudelijke discussie te voeren over opties om de sociale cohesie in de gemeenschap, met de toekomstige uitdagingen en in lijn met de wensen van de gemeenschap, intact te houden. Maar als betrouwbare overheid en serieuze organisatie voor onze ambtenaren moeten wij o.i. de 2 jaar geleden ingeslagen weg van een gedegen onderzoek naar de regieorganisatie eerst afwerken. En er moet een voorstel voor een sluitende begroting komen. Of niet. In dat geval is het op zijn plaats een goed gesprek met de provincie aan te gaan, de septembercirculaire af te wachten en ons aan te sluiten bij het protest dat wethouders van andere gemeenten in Den Haag hebben laten horen. Het College van de gemeente Meerssen is tot nu toe het enige College in Nederland dat van mening is dat voor het niet sluitend krijgen van de begroting fusie de enige oplossing is.

KIJK!!! is van mening dat er een serieus debat gevoerd moet worden over de mogelijkheid de begroting 2021-2024 sluitend te maken. KIJK!!! zal daarvoor de komende weken een aantal suggesties doen. Mochten die soelaas bieden dan kunnen we voorkomen dat we als gemeente onze zelfstandigheid tussen de soep en de aardappelen opgeven. Zonder zicht op de kwaliteit die we daarmee inkopen bij de gemeente Maastricht. Die kunnen we als regiegemeente wel blijven bepalen. We hebben het College een aantal vragen voorgelegd waarop we zo spoedig mogelijk een antwoord verwachten. Daarna kijken we verder.

Duidelijkheid

Tot de raadsvergadering van donderdag jl. waren er in de gemeenteraad van Meerssen steeds maar nipte meerderheden voor een rol als regiegemeente. De meerderheden van steeds maar één stem zorgden voor veel onduidelijkheid en onzekerheid bij burgers, medewerkers van de gemeente, de beoogde centrumgemeente Maastricht en de provincie Limburg. De fractie van KIJK!!! was van mening dat daaraan een einde moest komen en nam het initiatief voor een motie die duidelijkheid moest verschaffen over de verhoudingen in de raad. Want, willen we als raad nou wel of niet dat dat onderzoek succesvol wordt afgerond? En dat er dan aan het einde van het jaar zowel voor de raad van de gemeente Meerssen als voor die van de gemeente Maastricht een goede basis ligt om ja of nee te zeggen? De door het college aan de raad voorgelegde kadernota was aanleiding om met de motie te komen omdat het college daarin de raad de keuze tussen bezuinigen of herindelen voorlegde.Na de vergadering van donderdag jl. is eindelijk duidelijk dat er in de raad breed draagvlak is voor het eerst en vooral zorgvuldig afronden van het onderzoekstraject dat duidelijk moet maken of de constructie regiegemeente Meerssen gekoppeld aan centrumgemeente Maastricht (financieel) haalbaar is. Ook werd donderdag duidelijk dat alleen de gemeente Maastricht de gewenste partner is. In elk geval als het om de constructie regiegemeente-centrumgemeente gaat. BRUG-M sprak zich uit voor herindeling. Ook in dat geval zou wat die partij betreft om de hand van Maastricht gevraagd moeten worden. Het gevolg van het besluit van de raad is dat het college met een voorstel voor bezuinigingen moet komen. KIJK!!! is van mening dat die met name gezocht moeten worden in het sociaal domein. Daarvoor zou het college te rade kunnen gaan bij gemeenten als Venlo, Vaals en Bergen waar de controle op uitgaven aan WMO en jeugdzorg succesvol is. In de Zuid-Limburgse Sociale Dienst kunnen wat dat betreft nog forse stappen gezet worden. KIJK!!! realiseert zich heel goed dat het hier gaat om een enorme opdracht. De komende maanden zullen uitwijzen of die succesvol kan worden afgerond.KIJK!!! betreurt het zeer dat BRUG-M zich nadrukkelijk buiten het door de raad breed gedragen onderzoeksproces richting regiegemeente plaatst en zonder oog voor het zorgvuldig afwerken van een proces – waar het in december 2018 ook zelf mee had ingestemd – kiest voor herindeling. En het is zeer te waarderen dat oppositiepartijen Lokaal DNA en FOCUS, ondanks hun eerder uitgesproken weerstand tegen de regiegemeente-centrumgemeenteconstructie wel voor zorgvuldige afwerking van dat proces hebben gestemd.

Anders denken – Omdenken: Kadernota 2021 – 2024

Naar aanleiding van de somberheid die aan de Kadernota 2021-2024 (+ addendum) kleeft, wil KIJK!!! graag een serieuze poging doen positiever te kijken naar de financiële situatie van de gemeente Meerssen. Met meer elan en daadkracht. Daarbij kiezen we met opzet niet steeds de gebruikelijke terughoudende insteek. Het moet eens afgelopen zijn met het somberen.

Daarbij: KIJK!!! vindt dat een kadernota primair moet gaan over de meerjarenbegroting en niet over de vraag of we zelfstandig blijven of gaan herindelen. In beide gevallen zal er voor 2021 (en volgende jaren) een sluitende (meerjaren)begroting moeten komen. En indien dan toch: de raad heeft gekozen voor zelfstandig blijven in de rol van regiegemeente. De provincie wil noch in de ene, noch in de andere richting pushen; direct noch indirect. Steunde wel met deelname in de financiering voor regie-organisatie. Dus, laten we alles op alles zetten om dat voor elkaar te krijgen. Wat kunnen we daarvoor doen? Wij willen niet bij de pakken neerzitten.

  1. Als we kijken naar de jaarrekeningen van de laatste tien jaar dan constateren we dat de saldi daarvan altijd positief waren. En dan niet zomaar positief. Het gaat dan om saldi tot 1 miljoen euro of meer. Hoewel die vaak tot stand komen als gevolg van wat incidentele ‘meevallers’ worden genoemd, is het overhouden van geld in de gemeente Meerssen structureel. En met onze reserves is ook helemaal niets mis. Ook in 2019 is er een fors positief saldo (600.000 euro). En dat terwijl er ook twee stevige tegenvallers waren: een aanzienlijk tekort op het sociaal domein en een door het Rijk opgelegde storting in de pensioenvoorziening voor oud-wethouders. Je zou in het opstellen van de begroting voor de jaren 2021-2024 uit kunnen gaan van een – voorzichtig geschat – batig saldo van 500.000 per jaar. Misschien kunnen we de komende maanden benutten om aan dat idee te wennen. Wellicht dat de provincie ook bereid is zo naar onze exploitatie te kijken. Sowieso moet de provincie zich afvragen of ze het kan aanzien dat gemeenten binnen haar grenzen ten gronde gaan, vooral als gevolg van een oorzaak die buiten henzelf ligt (zie 2.). De provincie Zuid-Holland heeft al aangekondigd gemeenten niet onder curatele te willen stellen.
  2. Wat de gemeente Meerssen vooral parten speelt, is het aanzienlijke tekort op het sociaal domein. Dit in combinatie met de vrees dat dat alleen maar erger wordt. Maar het gaat hier om een tekort waar heel veel gemeenten last van hebben. Ook een stad als Maastricht heeft in dit domein enorme tekorten. In vergelijking daarmee is het tekort van de gemeente Meerssen klein bier. Een van de oorzaken is de korting die het Rijk samen met de taken aan de gemeenten overhandigde. Een andere oorzaak voor het ontstaan van tekorten is – kort door de bocht – de manier van werken in het sociaal domein. We moeten constateren dat we er na vijf jaar onwennig experimenteren en het boeken van kleine successen nog altijd niet in zijn geslaagd uitvoeringsprocessen, hulpverlening en zorg beter en tegen minder kosten te laten verlopen. Daar valt zeker nog heel wat winst te boeken. Maar het was belachelijk dat door de centrale overheid niet geanticipeerd is op de mogelijkheid dat implementatie van een nieuwe inrichting van het sociaal domein zo lastig zou zijn. Het ligt volgens KIJK!!! meer voor de hand om als gemeente Meerssen de komende maanden samen met andere gemeenten richting Rijk en provincie op te trekken en daar flink aan de bel te trekken. In de media is er op het moment groeiende aandacht voor de manier waarop het Rijk de gemeenten in het sociaal domein op (financiële) achterstand heeft gezet. We hebben al een motie aangenomen waarin we pleiten voor het terug beleggen van de jeugdzorg bij de provincie. Er zijn meer gemeenten die daarvoor opteren. Het ontstaan van het tekort in het sociale domein is zeker niet primair de schuld van de gemeente Meerssen. KIJK!!! is verder van mening dat de tekorten in het sociale domein primair daar opgelost moeten worden. Dat ligt in het verlengde van ons – indertijd door de raad overgenomen – standpunt dat jaarlijkse overschotten in dat domein in een reserve voor het sociale domein gestort moesten worden. Helaas zijn die reserves nu op. We hebben altijd gezegd dat de gemeente niemand door het ijs moet laten zakken. De vraag is wel hoe dik het ijs moet zijn.
  3. Sinds eind mei is duidelijk dat de uitkering aan de gemeente Meerssen uit het gemeentefonds fors hoger uitvalt dan waar in de kadernota van uit werd gegaan. Wel ontvingen we inmiddels een addendum waarin die hogere bedragen zijn meegenomen. Wij willen begrijpen waarom de kadernota en addendum ervan uitgaan dat al dat geld opgaat aan nieuwe taken. De komende maanden moet daar meer duidelijkheid over komen. We hebben het College gevraagd daarvan specificaties te geven. Wellicht blijkt daar toch nog ruimte om de begroting dichter in de buurt van sluitend of mogelijk zelfs sluitend te krijgen. We pleiten ervoor niet te benauwd te doen. Onze organisatie is nu al niet in staat alle ambities waar te maken, laat staan nieuwe ambities. Ook niet als we nog mensen kunnen aantrekken. Plus dat de ervaring leert dat we lang niet altijd doen wat we van plan zijn te doen en dat er dan aan het einde van het boekjaar weer geld over blijkt te zijn (zie 1.).
  4. En om het dan toch nog maar even over de denkrichtingen in de kadernota te hebben: het is misschien niet duidelijk hoe de gemeente in de rol van regiegemeente – en met de ambtelijke organisatie bij Maastricht – tot een sluitende begroting moet komen; evenmin is duidelijk of en hoe we totdat herindeling een feit is met een sluitende begroting als zelfstandige gemeente verder kunnen. De kosten van de ene oplossing zijn nooit afgezet tegen de kosten van de andere. Behalve dan op de achterkant van een sigarendoosje. Dat is een vergelijking waarvoor de raad in december 2018 niet heeft gekozen. KIJK!!! betreurt het al een tijdje dat daar toen geen extra geld voor is uitgetrokken. Anderzijds: toen was duidelijk dat alleen Maastricht bereid was zich open te stellen voor toenadering door Meerssen. De vraag is waarom dat nu anders zou zijn?

Onze conclusie voor dit moment: zelf onze zaakjes oplossen. Onder andere door samen met Maastricht de provincie te benaderen en (financiële) ruimte bij het opstellen van de meerjarenbegroting te vragen om de constructie die we samen aan willen gaan en die de moeite van het proberen waard is een kans te geven. Misschien kan het ook dienen als inspiratie voor andere gemeenten in de regio.

De gemeente Meerssen in zwaar weer

De fractie van KIJK!!! is verrast door de inhoud van de kadernota voor de jaren 2021 tot en met 2024. Niet zozeer door de grote tekorten op de begrotingen van die jaren, wel door de consequenties die het College daar in deze fase van voorbereiding van de meerjarenbegroting 2021-2024 aan verbindt. Kort door de bocht: het College ziet voor de gemeente Meerssen eigenlijk geen mogelijkheid om zelfstandig te blijven.

De fractie van KIJK!!! vindt die conclusie nog niet aan de orde. Eerst zou, ook al is dat een heel lastig traject, grondiger verkend moeten worden waar eventueel nog financiële ruimte zit. Pas als voor de raad klip en klaar duidelijk is dat die er onvoldoende is, zou herindeling als optie in beeld moeten komen. En er is nóg een route waarvan de fractie vindt dat die verkend moet worden. De raad heeft gekozen voor het als zelfstandige gemeente samenwerken met de gemeente Maastricht. Dat traject wordt nu door de Colleges van de beide gemeenten uitgewerkt. Belangrijke stap in dat proces is het Bestuurlijk Convenant waar de raad woensdag 17 juni jl. na een stevig debat met 9 tegen 8 stemmen ja tegen zei.

De fractie van KIJK!!! wil de opgave waar de gemeente Meerssen voor staat – moeilijke keuzes maken – niet uit de weg gaan. En voor de duidelijkheid: om en nabij 60% van de Nederlandse gemeenten (ook Maastricht) heeft grote tekorten. En dat is niet omdat er door de gemeenten slecht financieel beleid is gevoerd. Ze zijn onder andere ontstaan als gevolg van de steeds maar oplopende kosten in het sociaal domein en dan met name in het deeldomein jeugd(zorg).

Hoe dan ook: Maastricht en Meerssen zitten in hetzelfde schuitje van tekorten, vooral als gevolg van opgelegd beleid van de centrale overheid. Voor de fractie van KIJK!!! is het (nog) niet duidelijk waarom herindeling het weg begroten van de tekorten van het moment gemakkelijker zou maken. Herindeling poetst geen tekorten weg. En indien dat wel zo is dan zouden we daar wel een rekensom voor op tafel gelegd willen zien. Algemeen bekend is dat schaalvergroting namelijk zelden tot kostenbesparing op termijn heeft geleid.

Het opgeven van de zelfstandigheid van de gemeente Meerssen en onze kernen vinden wij op dit moment een te hoge prijs voor het oplossen van een probleem dat overal in het land speelt: tekorten die zijn ontstaan doordat de overheid taken (inclusief een bezuinigingsopgave) lokaal heeft weggezet terwijl die om een groter bestuurlijk kader (regio, provincie, bijvoorbeeld) vragen. Zoals jeugdzorg, om maar een deeldomein te noemen.

Tenslotte, het gaat hier om problematiek die een belangrijk – door de gemeente Meersen zelf in gang gezet – experiment doorkruist: het verder gaan als regiegemeente. Dat opent de poort naar nieuwe vormen van ambtelijke samenwerking met aanzienlijk meer potentie tot een goede dienstverlening aan de burgers en met behoud van meer lokale besluitvorming en uitvoering van beleid op maat.

De fractie van KIJK!!! ziet dat als een tussenstap naar mogelijk regionale bestuurlijke samenwerking op termijn. We vinden het te vroeg het hoofd in de schoot te leggen en de handdoek in de ring te werpen. Samenwerken met Maastricht zoals bedoeld in de regieconstructie en samen met Maastricht optrekken in de richting van het provinciebestuur schept mogelijk kansen om ook financieel meer experimenteel de meerjarenbegroting 2021-2024 aan te vliegen. Dat is meer dan de moeite waard.

Bijeenkomst van 25 maart is uitgesteld

De openbare meedenk-bijeenkomst die KIJK!!! op 25 maart zou organiseren is uitgesteld. We gaan er voorlopig van uit dat we in mei of juni alsnog met elkaar over actuele onderwerpen van gedachten kunnen wisselen.

Voor nu: zorg goed voor elkaar.

Openbare meedenk-bijeenkomst op 25 maart 2020 gaat niet door

Door de ontwikkelingen rondom het Corona-virus gaat de bijeenkomst van 25 maart niet door!

Op woensdag 25 maart zijn vanaf 20.30 uur alle inwoners van Meerssen welkom om in Ontmoet Anna mee te komen praten over drie actuele onderwerpen.

  1. Regiegemeente
    Eind vorig jaar stemde de raad in met het voorstel om de regiegemeenteconstructie met Maastricht nader te onderzoeken. Hoe is de stand van zaken nu? We vertellen het. En vragen staat vrij.
  2. Energietransitie
    De transitie naar een energieneutrale gemeente is – gezien alle akkoorden die landelijk en internationaal gesloten worden – onontkoombaar, maar de manier waarop dat moet gebeuren ligt nog grotendeels open. Moeten alle huizen in de gemeente Meerssen van het gas? Moeten we inzetten op zonneweides en zo veel mogelijk zonnepanelen op Meerssense daken? Hoe kijken jullie daar tegenaan?
  3. Omgevingswet
    Meer dan het geval was wordt de gemeente verantwoordelijke voor een goede balans tussen wonen, voorzieningen, natuur en landschap. Dat biedt de mogelijkheid daar meer dan voorheen een lokaal stempel op te drukken. Waar mag er in de toekomst gebouwd worden? Wat bouwen we? Hoe beschermen we het landschap? Welke voorzieningen staan waar? Hoe denken jullie daarover?

We zijn heel benieuwd naar jullie ideeën over deze drie onderwerpen. Meld je via contact@kijkmeerssen.nl aan voor 25 maart en praat mee, laat je horen.

Voorafgaand aan de meedenk-bijeenkomst vindt van 20:00 tot 20:30 uur de ALV van KIJK!!! plaats.

De raad moet eindelijk volwassen worden

Het opsplitsen van de begrotingsvergadering over twee avonden is wat KIJK!!! betreft de eerste en ook meteen de laatste keer geweest. Het is ons niet duidelijk geworden welke zaak ermee gediend is. Het enige voordeel dat wij zagen: dat er meer tijd was om moties en amendementen overzichtelijk te verwerken. Dat voordeel werd voor een groot deel teniet gedaan doordat er tijdens de tweede sessie van de vergadering ook nog weer eens moties en amendementen konden worden ingediend. Daarbij kwam nog dat ook tijdens deze begrotingsvergadering weer te veel interrupties en debatjes in het bespreken van veel te veel details ontaardden.

De begrotingsvergadering van de gemeente Meerssen blijkt steeds meer een jaarlijkse rituele dans waarin sommige fracties en individuele raadsleden alles uit de kast en van stal halen om maar te kunnen shinen in plaats van de essenties van de begroting en de keuzes die daarvoor gemaakt zijn, kritisch tegen het licht te houden of nadrukkelijk te onderschrijven. De raad zou de moed moeten hebben zich volgend jaar in het begrotingsdebat te beperken tot de werkelijk grote onderwerpen. Daarbij geholpen door een College van Burgemeester en Wethouders dat vooraf duidelijk maakt waar wat hem betreft de voetangels en klemmen zitten.

Voorbeelden? Dat zijn op dit moment de keuze voor een voortbestaan als regiegemeente, het onder controle houden van de kosten van de zorg zonder dat er burgers door het ijs zakken, de zorg om de leefbaarheid van de kernen en de manier waarop de gemeente burgers kan helpen die leefbaarheid op peil te houden, het lokaal vormgeven van de energietransitie en het vertalen van de Omgevingswet naar de schaal van de gemeente Meerssen. Daarnaast zijn er nog enkele (lastige) dossiers als Maastricht Aachen Airport, jeugd in de openbare ruimte en huisvesting.

Ongetwijfeld vergeten we er dan nog een paar maar insteken op deze thema’s is het niveau waarop het debat in de raad volgens ons gevoerd moet worden. Nu ging dat debat ook over houten regentonnen en het al dan niet juiste gebruik van een bepaald soort stoepranden. Allemaal belangrijk maar niet tijdens een begrotingsvergadering. Veel oeverloos gepraat zou overigens ook voorkomen worden als ook de oppositie in staat wordt gesteld vooraf invloed uit te oefenen op de samenstelling van de meerjarenbegroting.

Het wordt tijd dat de raad de stap naar volwassenheid nu écht eens gaat zetten. Daar hoort naar ons idee ook bij dat debatten niet voor de zoveelste keer gevoerd worden en dat voorkomen wordt vooral op emotie en sentiment te spelen.

Daaronder valt bijvoorbeeld het verhaal dat de tekorten op de begroting veroorzaakt worden door de keuze voor het traject naar een regiegemeente, terwijl die kosten sowieso gemaakt moeten worden, ook als je alleen weer meer investeert in de hoognodige kwaliteitsverbetering van de eigen organisatie om de service aan de burgers op peil te houden. En dat je dan als alternatief biedt: herindeling. En dat je ook weet dat daarvoor in de raad nu geen meerderheid te vinden is. En waarschijnlijk ook niet in het maatschappelijk middenveld want anders zou Berenschot wel een suggestie in die richting hebben gedaan. Integendeel, Berenschot polste de gemeenten Valkenburg aan de Geul en Beek en kwam tot de conclusie dat die niet zaten te wachten op een fusie met de gemeente Meerssen.

Het zijn dit soort debatten die ontzettend veel tijd kosten en waarvan je weet dat je er niets mee opschiet. En dat is nog treuriger als je bedenkt dat de tekorten helemaal niet het gevolg zijn van het traject regiegemeente maar van de oplopende kosten voor de zorg, een probleem waar zo ongeveer alle Nederlandse gemeenten mee worstelen.

Wat KIJK!!! betreft gaat de begrotingsvergadering volgend jaar weer terug naar één dag, liefst een middag en een korte avond. En in het presidium wordt vooraf vastgelegd welke grote thema’s aan de orde komen. Dwing fracties met visies op die thema’s en goed onderbouwde standpunten te komen en verder te kijken dan kattenogen in de weg en houten regentonnen. Dat stelt ook burgers in staat écht een idee te krijgen van de kwaliteit van fracties en raadsleden. Dat is héél handig met het oog op verkiezingen.

KIJK!!! en de regieorganisatie

Andreas Pohle licht het rapport van Berenschot toe

Op 3 oktober zal de Meerssense gemeenteraad besluiten of de gemeente een zogenaamde regieorganisatie wordt. Het bureau Berenschot heeft de afgelopen maanden de mogelijkheden daarvoor en gevolgen daarvan onderzocht. Afgelopen woensdag 18 september gaf Andreas Pohle – fractievoorzitter van KIJK!!! – voor de leden van KIJK!!! een toelichting op het onderzoek. Kortweg vertelde hij het volgende:

De gemeente Meerssen streeft er naar om zelfstandig te blijven, maar uit eerdere onderzoeken blijkt dat de huidige ambtelijke organisatie waarschijnlijk niet in staat is om dit te dragen. In die onderzoeken is ook geconstateerd dat  invoering van een regieorganisatie met Maastricht de meest duurzame investering en toekomstbestendige keuze is voor de gemeente Meerssen. De enige andere mogelijkheid om zelfstandig te blijven is om zowel kwalitatief als kwantitatief flink te investeren in het Meerssense ambtenarenbestand.

Als Meerssen een regieorganisatie wordt, dan houdt dat kortweg in dat alle Meerssense ambtenaren in dienst komen bij de gemeente Maastricht en dat Maastrichtse ambtenaren al het werk voor Meerssen gaan doen. Maar Meerssen houdt wel een eigen gemeenteraad, eigen college van Burgemeester en Wethouders en enkele eigen – wettelijk verplichte – ambtenaren, zoals de gemeentesecretaris en de griffier. Daarmee blijven gemeenteraad en college wel politiek-bestuurlijke zeggenschap houden.

Berenschot heeft in zijn rapport niet alleen de eerste contouren van de nieuwe organisatie geschetst, maar heeft ook uitgerekend hoeveel het inrichten van de regieorganisatie eenmalig gaat kosten en hoeveel het de gemeente Meerssen daarna, in vergelijking met de begroting van 2018, zal kosten of opleveren.

Volgens Berenschot gaat het inrichten van de nieuwe organisatiestructuur tussen de €2,1 miljoen en €4,6 miljoen kosten. Hierbij gaat het onder andere om de kosten van huisvesting, het integreren van ICT-systemen en het inpassen van het personeel. Berenschot berekende daarna dat de organisatiewijziging de gemeente Meerssen per jaar in het gunstigste geval een besparing van €200.000 of in het ongunstigste geval een kostenpost van maximaal €700.000 kan opleveren.

Dit zijn fikse bedragen, vooral de eenmalige kosten lijken enorm, terwijl onduidelijk is of het daarna wat oplevert. Wat hierbij niet uit het oog verloren moet worden, is dat uit alle eerdere onderzoeken bleek dat de ambtelijke organisatie kwalitatief en kwantitatief onder de maat is. Dat betekent dat daar hoe dan ook fors in geïnvesteerd zal moeten worden. Ook als Meerssen geen regieorganisatie wordt, zou dat eenmalig en jaarlijks wel eens in de tonnen of misschien wel miljoenen kunnen lopen. En dan blijft het de vraag of Meerssen alle maatschappelijke opgaven die op haar afkomen, aan kan.

Berenschot heeft geen onderzoek gedaan naar een mogelijke herindeling van Meerssen met Maastricht of een of meer van de andere omliggende gemeenten. De reden daarvoor is eenvoudig: tijdens de raadsvergadering van 13 december 2018 heeft de gemeenteraad unaniem besloten dat Berenschot alleen de mogelijkheden van een regiegemeente moest onderzoeken. Er zijn op dit moment dus ook geen zinnige vergelijkingen te maken tussen de maatschappelijke en financiële opbrengsten en kosten van herindeling enerzijds en de regieorganisatie anderzijds.

Op 3 oktober wordt trouwens maar een “principebesluit” aan de gemeenteraad gevraagd. Als de raden van Maastricht en Meerssen ermee instemmen, zullen de colleges van de beide gemeenten de komende maanden de contouren die Berenschot geschetst heeft, verder uitwerken. De afspraken worden dan opgenomen in een dienstverleningsovereenkomst tussen de twee gemeenten. Deze moet ook weer door beide gemeenteraden vastgesteld worden. De planning is dat dit in het derde kwartaal van 2020 zal gebeuren. Tot dat moment kunnen zowel de gemeente Maastricht als de gemeente Meerssen alsnog besluiten om zelfstandig verder te gaan.

De fractie van KIJK!!! zal tijdens de vergadering van 3 oktober instemmen met het principebesluit. De regieorganisatie zoals Berenschot die schetst, biedt een onderbouwd en duurzaam scenario om op relatief korte termijn de ambtelijke organisatie te versterken. Mocht herindeling in een later stadium toch een realistischer optie zijn, dan kan altijd de keuze gemaakt worden om dit verder te onderzoeken. Dat staat dit besluit niet in de weg.